Uluslararası Tahkim - ONGUR&PARTNERS

HİZMETLERİMİZ

 Anasayfa / Hizmetlerimiz / International Arbitration

Uluslararası Tahkim

Genel olarak tahkim kavramı; hukuken tahkim yolu ile çözümlenmesine olanak bulunan konular kapsamında ortaya çıkan uyuşmazlıkların devlet yargısında çözümlenmesi yerine, hakem adı verilen kimseler aracılığı ile çözümlenmesi şeklinde tanımlanabilir.

Uluslararası ticari ilişkilerin hızla arttığı günümüzde; ticaret hayatında ortaya çıkan uyuşmazlıkların devlet yargısından çok tahkim yolu ile çözümlenmeye başlandığı bir gerçektir. Uluslararası uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümlenmesi, tarafsız bir yargılama, devlet yargısına oranla daha hızlı bir süreç, etkin ve efektif çözüm mekanizmalarının hayata geçirilebilmesi bakımından birçok avantajı beraberinde getirmektedir.

Günümüzde, Türk şirketlerinin taraf olduğu uyuşmazlıkların; ICC (International Chamber of Commerce), ICSID (International Center for Settlement of Investment Disputes) ve LCIA (London Court of International Arbitration) nezdinde çözümlenmesinin tercih edildiği gözlemlenmektedir.

ICC TAHKİM (INTERNATIONAL CHAMBER OF COMMERCE)

ICC Uluslararası Ticaret Odası bünyesinde oluşturulan Uluslararası Tahkim Mahkemesi nezdinde ve ICC tahkim kurallarına uyuşmazlıkların çözümü konusunda 1923 yılından bu yana faaliyet gösteren bir enstitüdür.

 

Tahkim Divanının bir başkanı, bir başkan yardımcısı ve farklı milletlerden 50 üyesi bulunmaktadır. ICC Konseyi Divan Başkanını seçerek başkan yardımcısını atamaktadır. Konsey Divan üyelerini, ICC Ulusal Komitesinin önerisi üzerine atamaktadır. Ayrıca bünyesinde bir de Sekretarya barındırmaktadır.

ICC tahkim kuralları altında tahkime müracaat etmek isteyen taraf Tahkim Talebini Sekretarya’ya tevdi edecek, Sekretarya da Talep’in alındığını ve alınış tarihini Davacı ve Davalıya tebliğ edecektir. Talep’in Sekretarya’ya tevdi tarihi, her türlü halde, tahkim prosedürünün başlangıç tarihi sayılacaktır.

ICC Tahkim kuralları çerçevesinde uyuşmazlıklar hakkında karar tek ve/veya üç hakem tarafından verilir. Taraflar hakemlerin sayısı hakkında mutabakata varmamışlar ise, Divan, tek bir hakem tayin eder. Divan, anlaşmazlığı üç hakem tayinini gerektirecek nitelikte bulursa taraflar birer hakem önerisinde bulunacaklardır.

ICC Tahkim kurallarına göre; prensip olarak hakem heyeti nihai kararı 6 ay içerisinde vermelidir. Ancak Tahkim Divan’ı bu süreyi uzatabilmektedir. Hakem kararları taraflar için bağlayıcıdır.

ICSID TAHKİM (INTERNATIONAL CENTER FOR SETTLEMENT OF INVESTMENT DISPUTES)

Dünya Bankası, 1965 yılında bir sözleşme ile Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü Merkezi’ni (ICSID) kurarak, bu merkez aracılığı ile yatırım uyuşmazlıklarında bir uzlaştırma ve tahkim sistemini uygulamaya koymuştur. Merkezin ikametgâhı, Dünya Bankası’nın merkezi olan Washington’dur.

Türkiye, 1988 yılında ICSID Sözleşmesini onaylayarak iç hukukunun bir parçası haline getirmiştir (Resmi Gazete, 6.12.1988- 19830).

ICSID Tahkimi’ne başvuruda üç ayrı hukuki mekanizma kullanılabilir. Buna göre; a. Belirli bir yatırım ile ilgili olarak yatırımcı ile ev sahibi devlet arasında yapılan sözleşmede uyuşmazlıkların çözümünde ICSID tahkimine gidileceğine dair bir kaydın bulunması,b. Yatırımcının tabiiyetinde olduğu devlet ile yatırım yapılan devlet arasında iki taraflı yatırım anlaşması olduğu hallerde kullanılmakta ve iki taraflı anlaşma hükümlerine dayanılarak uyuşmazlık ICSID tahkimine götürülmektedir. İki taraflı anlaşma hükümlerine dayanılarak ICSID tahkim sürecini başlatabilmek için, söz konusu anlaşmanın uyuşmazlık halinde ICSID tahkimini öngörmüş olması gerekir.c. Bazı uyuşmazlıkların çok taraflı uluslararası anlaşmaların hükümlerine dayanılarak ICSID tahkime götürülebilmesi mümkündür. Örnek olarak hem yatırımcının tabiiyetinde olduğu devletin hem de Türkiye’nin taraf olduğu Avrupa Enerji Şartı Sözleşmesi gibi çok taraflı bir yatırım anlaşmasının bulunduğu bir durumda; yatırımcı şirket ile yatırım yapılan devlet arasında ortaya çıkacak uyuşmazlıklar ICSID tahkim yolu ile çözümlenebilmektedir.

LONDRA ULUSLARARASI TAHKİM MAHKEMESİ (LCIA)

1883 yılında Londra’da özellikle uluslararası uyuşmazlıkların hızlı ve ekonomik yollardan çözümü maksadıyla kurulmuş olan LCIA, günümüzde birçok uyuşmazlığın çözümlenmesinde başvurulan küresel kuruluşlardan biri olarak varlığını sürdürmektedir. Geçen yıllarda ismi değişikliğe uğrayarak “Londra Uluslararası Tahkim Mahkemesi” (LCIA)” adını almıştır. LCIA’nin merkezi adında da anlaşılacağı üzere Londra’da bulunmaktadır.

LCIA Londra merkezli bir kuruluş olmasına rağmen günümüzde LCIA nezdinde çözülen uyuşmazlıların taraflarının 80%’i İngiliz vatandaşı değildir. Bu durum LCIA’nın sadece İngiliz vatandaşlığına tabi şirketlerin taraf olduğu uyuşmazlıklarda değil aynı zamanda çok uluslu uyuşmazlıklarda da başvurulan bir tahkim enstitüsü niteliğinde olduğunun göstergesidir.

LCIA tahkim divanı LCIA kurallarına göre yapılmış olan başvurularda; mahkemeleri atamak, hakemlerin sorunlarını belirlemek ve ücretleri kontrol altında tutmak fonksiyonlarını yerine getirir.

Uluslararası uyuşmazlıkların, hızlı, ekonomik ve teknik boyutları irdelenerek çözümlenmesi ve mümkün olduğu durumlarda uyuşmazlığın barışçıl yollarla çözümü LCIA’nın temel ilkeleri arasında yer alır.

 

 

İlgili Mevzuat

Turkish International Arbitration Law Numbered 468 ...

Turkish International Arbitartion Law, Law no. 4686, 2001   International Arbitration Law (Law No. 4686 of 21 June 2001) in Jan Paulsson (ed), International Handbook on Commercial Arbitration, (Kluwer Law International 1984 Last updated: March 2005 Supplement No. 43 ) pp. Annex I - 1 - Annex I - 14   Official Gazette of 5 July 2001 No. 24453   Chapter One. General Provisions   Article 1   Purpose and scope   The purpose of this Law is to set forth the proc...
Oku ...

Icsid Rules Of Procedure For Arbitration Proceedin ...

CHAPTER    1   ESTABLISHMENT  OF THE TRIBUNAL   Rule 1   General Obligations   (1) Upon notification of the registration of the request for arbitration, the parties shall, with all possible dispatch, proceed to constitute a Tribunal, with due regard to Section 2 of Chapter IV of the Convention.   (2) Unless such information is provided in the request, the parties shall communicate to the Secretary-General as soon as possible any provisions a...
Oku ...

Icc Rules Of Arbitration ...

Article 1: International Court of Arbitration   1)   The International Court of Arbitration (the "Court") of the International Chamber of Commerce (the "ICC") is the independent arbitration body of the ICC. The statutes of the Court are set forth in Appendix I.   2)   The Court does not itself resolve disputes. It administers the resolution of disputes by arbitral tribunals, in accordance with the Rules of Arbitration of the ICC (the "Rules"). The Court is the only ...
Oku ...

Istac Arbitration Rules ...

ISTANBUL ARBITRATION CENTRE  ARBITRATION RULES Section I INTRODUCTORY PROVISIONS   ARTICLE 1   The Istanbul Arbitration Centre and the Board of Arbitration   The Istanbul Arbitration Centre is an independent institution of arbitration, which has been established for the purpose of providing institutional arbitration services.   The Board of Arbitration (Board) is an autonomous body of the Istanbul Arbitration Centre. The structure and functional procedures o...
Oku ...

International Arbitration Law Of Turkey ...

ISTANBUL ARBITRATION CENTRE  ARBITRATION RULES Section I INTRODUCTORY PROVISIONS   ARTICLE 1   The Istanbul Arbitration Centre and the Board of Arbitration   The Istanbul Arbitration Centre is an independent institution of arbitration, which has been established for the purpose of providing institutional arbitration services.   The Board of Arbitration (Board) is an autonomous body of the Istanbul Arbitration Centre. The structure and functional procedures o...
Oku ...

Lcia Arbitration Rules Effective 1 October 2014 ...

LCIA ARBITRATION RULES Preamble Where any agreement, submission or reference howsoever made or evidenced in writing (whether signed or not) provides in whatsoever manner for arbitration under the rules of or by the LCIA, the London Court of International Arbitration, the London Court of Arbitration or the London Court, the parties thereto shall be taken to have agreed in writing that any arbitration between them shall be conducted in accordance with the LCIA Rules or such amended rules...
Oku ...

Icsid Arbitration Rules ...

ICSID CONVENTION ARBITRATION RULES   Chapter I Establishment of the Tribunal Rule 1 General Obligations (1) Upon notification of the registration of the request for arbitration, the parties shall, with all possible dispatch, proceed to constitute a Tribunal, with due regard to Section 2 of Chapter IV of the Convention. (2) Unless such information is provided in the request, the parties shall communicate to the Secretary-General as soon as possible any provisions agreed by them reg...
Oku ...

Uncitral Arbitration Rules ...

UNCITRAL Arbitration Rules (as revised in 2010) Section I.   Introductory Rules Scope of application Article 1   Where parties have agreed that disputes between them in ­respect of a defined legal relationship, whether contractual or not, shall be referred to arbitration under the UNCITRAL ­Arbitration Rules, then such disputes shall be settled in accordance with these Rules subject to such modification as the parties may agree.   The parties to an arbitr...
Oku ...